تازهترین نشست هماندیشی فعالان حوزه آموزش با حضور نمایندگان موسسات خیریه، نهادهای مدنی، شتابدهندهها و دغدغهمندان آموزشی برگزار شد. در این نشست، کارشناسان بر لزوم تغییر رویکرد راهبردی در مناطق محروم از توسعه فیزیکی (سختافزار) به ارتقای کیفیت و مهارتآموزی (نرمافزار) تاکید کردند
سومین رویداد رعنا با هدف محرومیت زدایی در حوزه آموزش و توانمندسازی تیرماه 1405 برگزار میشود. در جلسه نشست هماندیشی این رویداد عبور از مدرسهسازی؛ بحران کیفیت در مناطق کمبرخوردار یکی از مهمترین هشدارهای مطرحشده در این جلسه، آسیبشناسیِ تمرکز یکجانبه بر ساخت مدارس بود. کارشناس موسسه «جانا» با انتقاد از وضعیت موجود اعلام کرد که کشور از نظر زیرساخت آموزشی مشکل بحرانی ندارد، بلکه نیازمند یک گذار تاریخی از سختافزار به نرمافزار است. وی تصریح کرد که کم نیستند مدارسی که ساخته شدهاند اما به دلیل فقدان محتوا و برنامهریزی کیفی، اکنون به آغل گاو و گوسفند تبدیل شدهاند. در همین راستا، نماینده قرارگاه عدالت آموزشی بنیاد برکت نیز تاکید کرد که حرکت نظام آموزشی باید از سمت توسعه زیرساخت به سوی کیفیتبخشی تغییر مسیر دهد.
رنج معلمان و موانع تحصیلی دانشآموزان در سیستان بخش دیگری از این نشست به بررسی میدانی مشکلات استان سیستان و بلوچستان اختصاص داشت. محمد تولیدلو، از فعالان مستقر در این استان، از نبود ابتداییترین امکانات رفاهی برای معلمان پرده برداشت و اشاره کرد معلمانی که حتی از داشتن حمام و امکانات پخت غذا محروماند، نمیتوانند بازدهی مناسبی داشته باشند. علاوه بر این، فقدان سرویس رفتوآمد دانشآموزان در مناطق دورافتاده، یکی از دلایل اصلی اجبار آنها به ترک تحصیل عنوان شد.
از «بازیوارسازی» تا استعدادیابی در «دارالفنون» در ادامه، نهادهای حاضر به ارائه راهکارهای نوآورانه پرداختند:
- شرکت الفبای مهربانی: با انتقاد از اینکه نظام آموزشی صرفاً دانشآموزان را در آغوش گرفته و با آنها همگام نیست، پیشنهاد داد که با استفاده از ارتباط موثر و «بازیوارسازی» (گیمیفیکیشن)، کودکان مناطق محروم را عاشق کتاب و مدرسه کنند.
- پارک شریف: نماینده این نهاد با تاکید بر اینکه «گنج در خرابههاست»، سطح خلاقیت کودکان کمبرخوردار را بسیار بالا توصیف کرد که نیازمند شناسایی است.
- گروه کودکان فرشته: این گروه که در ۱۴ استان فعال است، استراتژی خود را از تمرکز بر کنکور به آموزش پایه (کودکان ۳ تا ۷ سال) تغییر داده است. تاسیس یک مرکز استعدادیابی ۸ هزار متری به نام «دارالفنون» همراه با کارگاههای متنوع، از اقدامات آنها برای جلوگیری از هدایت تحصیلی ناآگاهانه دانشآموزان به رشتههای عمومی نظیر علوم انسانی است.
اقتصاد آموزش و خروج از فقر نماینده شتابدهنده «اجوتک» در سخنانی چالشبرانگیز، نظام آموزش و پرورش فعلی را از منظر کسبوکاری یک «نظام ورشکسته» خواند و بر ضرورت یافتن توازنی میان تحصیل و شغل در مناطق محروم تاکید کرد. به عقیده کارشناسان حاضر، هدف تعلیم و تربیت باید انسانی باشد که بتواند زندگی راحتی داشته باشد؛ بنابراین، آموزش عمومی باید جای خود را به «مهارتآموزی فردی و حرفهای» بدهد تا خانوادهها از چرخه فقر خارج شوند.
جمعبندی نهایی و نقشه راه آینده بر اساس ارزیابیهای صورتگرفته از این نشست، حضور نیروهای جوان و دغدغهمند از نقاط روشن و امیدوارکننده برای بهبود شرایط ارزیابی شد. هرچند انتقاداتی مبنی بر درک نادرست برخی شرکتکنندگان از صورتمسئله و تقلیل جلسه به گزارشکار وجود داشت، اما نخبگانِ حاضر در این رویداد بر یک استراتژی سهگانه به توافق رسیدند.
طبق این جمعبندی راهبردی، آینده آموزش در مناطق محروم باید بر سه محور استوار باشد: ۱. تعیین دقیق نوع محتوای آموزشی، ۲. تسهیل چگونگی دسترسی به این محتوا، و ۳. توانمندسازی اقتصادی افراد از طریق آموزش. در این مسیر، نهادهایی مانند «بنیاد هاسب» که تا به امروز ۱۴۰ مدرسه از ۲۰۰ مدرسه هدفگذاریشده خود را در سیستان و بلوچستان ساختهاند، به عنوان بازوی توانمند و اجرایی در کنار دیگر فعالان ایفای نقش خواهند کرد.
